11 Mart 2011‘de Japonya’da meydana gelen 8.9 büyüklüğündeki deprem sonrasında, Onagawa, Fukuşima ve Tokai nükleer santrallerindeki 7 reaktör hemen kapatıldı. Ancak, bazı reaktörlerde sızıntı riski olabileceği belirtiliyor.
Olası sızıntıya karşı, Japonya hükümeti de bölgedeki halka potasyum iyodür dağıtma kararı aldı. Peki, radyasyon sonrasında, halka, neden iyot dağıtılıyor? Bu iyot, radyasyona karşı nasıl koruyor? ve ne kadar etkili?
Potasyum iyodür, kimyasal förmülü,KI ile gösterilen inorganik bir bileşik. Sofralarda tuz olarak kullandığımız Sodyum Klorür‘e (NaCl) oldukça benzer bir yapıya sahip olan bu bileşik, ticari olarak tablet formunda ya da toz formda satılıyor. Tabletler, bir yetişkinin günlük iyot ihtiyacını karşılayacak şekilde 130 mg’lık dozlar halinde bulunuyor.
1982′de Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi tarafından, nükleer sızıntılar sırasında, koruyucu olarak kullanılmasına izin verilmiş. O günden bugüne kadar da, nükleer santrallere sahip ülkelerde, acil durumda kullanılacak ilk önlemlerden biri olarak kabul edilmekte.
Bildiğiniz üzere, tiroid bezleri hormon üretebilmek için yüksek miktarda iyoda ihtiyaç duyar. Bunun için, bu organ, kan dolaşımından düzenli olarak iyot çeker. Kan dolaşımındaki bu iyodun kaynağı ise, tükettiğimiz gıdalardır.
Tiroid bezinin normal fonksiyonlarında hormon üretebilmesi için 130 mg Potasyum iyodür‘ün yeterli olduğu, önceki çalışmalardan biliniyor. Dolayısı ile bir tablet KI, tiroid bezinin yaklaşık 1 günlük iyot ihtiyacını karşılayabiliyor. Eğer, radyoaktif sızıntı öncesi, 130 mg KI tüketilirse, tiroid bezi, iyot açısından doyuyor ve sızıntı sırasında kan dolaşımında bulunacak olan radyoaktif iyot bileşiklerini çekemiyor.
Kan dolaşımındaki, radyoaktif iyot, tiroid tarafından kullanılmadığı için, 1 hafta içinde idrar yolu ile atılabiliyor. Diğer bir deyişle, Patasyum iyodür, tiroid bezi tarafından gerçekleşen iyot emilimini, radyoaktif iyot atılana dek durduruyor.
Radyoaktif iyot, esasen bir fizyon ürünü. Uranyum atomlarının, bir nötron tarafından, fizyonu (parçalanması) sonrasında oluşan 200 farklı radyoaktif atomdan biri. Nükleer santrallerde, elektrik sağlamak amacıyla ısının üretilmesi sırasında, bu tür radyoaktif atomlar oluşabiliyor.
@greenpeace Reaktörde yaşanan çekirdek erimesi sonucu santral dışında Sezyum ve İyot-131 tespit edildi ve sızıntının yayılmasından endişe ediliyor. Bölgede tahliye çapı 20 km’ye çıkarıldı.
Radyoaktif iyodun önemli izotoplarının çoğunun yarılanma ömrü kısa olduğundan, uzun süre doğada kalmıyor. Nükleer santrallerde meydana gelecek sızıntılardan ya da atom bombası patlamalarından sonra sadece birkaç gün sonra çoğu tükeniyor.
Eğer yeteri kadar uzun süre maruz kalırsanız, kesinlikle evet. Radyoaktif iyot, zamanla yarılanıyor ve bu süre zarfında beta ve gamma ışımaları gerçekleştiriyor. Eğer bu radyoaktif maddeye yeteri kadar yakınsanız, ya da gıda yolu ile alırsanız, vücudunuz bu ışımalara maruz kalıyor.
Radyoaktif iyot bu şekilde, tiroid beziniz tarafından emilir ve depolanırsa, alacağınız radyasyonun süresi uzuyor. Tiroid bezinde, bu radyoaktif iyoda uzun süre maruz kalan bireyler, ileriki yaşlarında tiroid kanseri riski taşıdığı bir süredir biliniyor.
Potasyum iyodür kullanıldığı takdirde, tiroid bezi, iyoda doyduğu için, kan dolaşımından radyoaktif iyodu alamıyor. Bir süre sonra, radyoaktif iyot, doğal yollarla vücuttan atılıyor.
Her zaman etkili sayılmaz. Bir nükleer sızıntı sırasında, birçok radyoaktif atom çevreye salınabilir. Ve iyot, her zaman bu atomlar içinde yer almayabilir. Örneğin, Three Mile Island (TMI) kazasında hiç radyoaktif iyot salınmazken, Çernobil kazasında yüksek oranda salınmıştır. Eğer, Potasyum İyodür, bu salınımdan önce, düzenli aralıklarla verilirse, tiroid organına yüksek bir koruma sağlar. Ancak, diğer organlara karşı bir koruma gerçekleştirmez. Aynı şekilde, iyot dışında diğer radyoaktif maddelere karşı da koruma sağlamaz. Dışarıdan gelen radyasona karşı da bir etkinliği yoktur.
Kasım 9, 2011
Ekim 17, 2011
Haziran 29, 2011
Türkiye Genom Projesi
Ocak 12, 2012
Hayatın Başlangıç Noktası: TNA
Ocak 10, 2012
Bakteriden Büyük Virüs Olur mu?
Aralık 8, 2011
İlk Defa Tüm Bir Ülkenin Genomu Çıkarılıyor!
Ekim 2, 2011
Balıkların Alet Kullanımına Ait İlk Video Görüntüleri
Eylül 29, 2011
Vücuttaki Tüm Genomik DNA’nın Uzunluğu Ne Kadar?
Eylül 25, 2011
Çok güzel bir makale. Harika bir konuya değinilmiş teşekkürler. Güzel bilgiler, sık kullanılanlarıma ekliyorum sitenizi. Başarılarınızın devamını dilerim