Meme Kanserinden Sorumlu Protein (BRCA2) Saflaştırıldı.

Ağustos 23, 2010
» etiketler: genetik, kanser

Yaklaşık 15 yıllık bir çalışmanın sonucunda, biyokimyagerler tümör baskılayıcı bir protein olan BRCA2‘nin tamamen saf örneklerini, insan hücrelerinden elde etmeyi başardı. Birbirinden bağımsız üç farklı laboratuvar tarafından elde edilen bu başarı sayesinde, proteinin tümör ile ilgili fonksiyonları daha iyi anlaşılabilecek. Saflaştırma ile, bu BRCA2 geninde meydana gelen mutasyonların kansere nasıl yol açtığının da daha iyi anlaşılacağı belirtiliyor. Gerçekleştirilen bu çalışma, Nature ve Nature Structural & Molecular Biology adlı dergilerde 22 Ağustos tarihinde yayınlandı.

BRCA2 (BReast CAncer type 2 susceptibility protein) uzunca bir süredir, onkoloji biliminde oldukça popüler. Çünkü, yumurtalık, meme ve diğer kanserlere yakalanan bireylerin çoğunda, BRCA2 proteinini kodlayan gende mutasyonlar görülüyor. Bu da, bu protein ile kanser oluşumu arasında bir bağ olduğunu gösteriyor. Nitekim, bazı kanser taramalarında, BRCA2′ye ait genin incelenmesi strandart bir protokol haline gelmiş durumda.

1994 yılında keşfedilen BRCA2, hücre bölünmeleri sırasında meydana gelen DNA hasarlarının tamirinden sorumlu. BRCA2′nin çalışmadığı durumlarda, DNA’nın kırılmalara ve mutasyonlara daha açık hale geldiği biliniyor. Ancak, BRCA2 hakkında bildiklerimiz sadece tahminlerden ibaret. Bu tahminlerimizi de kurtçuk ve bakterilerdeki BRCA2 benzeri proteinleri inceleyerek gerçekleştirebiliyoruz. Kanser ile doğrudan ilişkili bu proteinin “gerçek” fonskiyonlarının belirlenmesi için de bu proteinin saf örneklerine ihtiyacımız var. İşte yapılan çalışmada da bu gerçekleştirilmiş.

Peki, BRCA2′nin saf elde edilmesi neden bu kadar zor? En temel sebep, proteinin büyüklüğü. Kaliforniya Üniversitesi’nden Wolf-Dietrich Heyer (biyokimyager), 3418 aminoasitlik BRCA2′nin diğer proteinlerle kıyaslandığında, saf şekilde elde edilmek için fazla büyük olduğunu belirtiyor.

Yine Kaliforniya Üniversitesi’nden Stephen Kowalczykowski (biyokimyager), diğer bir zorluğun proteinin yapısal olarak dengesizliği olduğunu söylüyor. Kowalczykowski, BRCA2′nin hücre içinde tek başına durmadığını, bazı proteinlerle bileşik oluşturduğunu belirtiyor. Saf BRCA2′nin elde edilmesi sırasında, bu diğer proteinlerin BRCA2′den ayrıştırılmasının zor olduğunu ekliyor.

BRCA2′nin elde edilmesinde yukarıda bahsettiğim gibi 3 bağımsız laboratuvar çalışmış. Elde ettikleri sonuçlar aynı olsa da farklı yollar izlenmiş. Örneğin, laboratuvarlardan biri, BRCA2′yi insan böbrek epitelinden elde ederken, diğerleri BRCA genini maya ve bakterilere aktararak bu mikroorganizmalardan üretilen proteinleri izole etmiş.

BRCA2′nin bu şekilde izole edilmesi, kanser araştırmaları açısından büyük önem taşıyor. Karmaşık kanser biyolojisinin bir nebze olsun aydınlansa da, yapılacak onlarca çalışma daha var.