Kaçabilirsin Ama Saklanamazsın!

Nisan 12, 2010
» etiketler: hücre

Proceedings of the National Academy of Sciences adlı bilimsel dergide yayınlanan yeni bir çalışmaya göre, vücudun savunmasında görevli Doğal Katil -Natural Killer (NK)- hücreler, hasımlarını sabit tutmak için nano boyutta zıpkınlar kullanıyorlar. Bu şekilde, NK’lerin elinden kaçan hücreler hemen geri çekiliyorlar. Doğal Katil hücreler (NK), vücudumuzun tümör ve diğer zararlı hücrelerine karşı ilk savunmasıdır. Virüs ve bakteri tarafından enfekte edilmiş hücrelerin öldürülmesinde de görev alır. Bu kritik görevleri yüzünden kanser ve bulaşıcı hastalık araştırmalarında sıkça kullanılıyorlar.

Eldeki bilgilere göre, NK’lerin hedefleri ile “immune synapse” adı verilen bağlantılar yaptığı biliniyordu. NK’ler bu bağlantılar sayesinde, hücrelere bağlanabiliyor ve toksik maddeleriyle bu hücreleri öldürebiliyor. Ancak, bağlandıkları bu hücreler bazen NK’lerin ellerinden kaçıp, ölümden kurtulabiliyor.

Medical Research Council ve Association pour la recherche sur le cancer (ARC) tarafından yapılan yeni bir çalışma ile NK’lerin bu durumlar için bir B planının olduğu ortaya çıktı. NK hücreleri, düşman hücrelerini “membrane nanotube” adı verilen uzun bir yapı ile sarıyor. Bu yapının bir kısmı, düşmanın membranına entegre olduğu için, hedef hücre kaçsa bile bu moleküler kablo yüzünden NK’ye bağlı kalıyor. Diğer bir deyişle, kaçabiliyorlar ama saklanamıyor.

Çalışmada görev alan Profesör Daniel Davis, çalışmaları hakkında şöyle konuşuyor. “NK’ler, tümörleri ve virüs tarafından enfekte olmuş hücreleri öldürmekte oldukça başarılar. Şu ana kadar, bu hücrelerin tek öldürme mekanizması olduğu düşünülüyordu. Buna göre, NK’ler hasımlarına birkaç dakika boyunca sıkıca bağlanıp öldürebiliyordu.” ve ekliyor; “Yeni çalışma ile NK’lerin membran nanotüpler ile kendilerini diğer hücrelere bağladığı gösterildi. Bu bağ ile ellerinden kaçan hücreleri tekrar geri çekebiliyorlar. Hatta, tahminlerimize göre, uzak mesafeden öldürebiliyorlar.”

Profesör Davis sözlerine şöyle devam ediyor; “Çektiğimiz videolarda, bu davranışı açıkça gördük. Ancak, işin zor kısmı buradan sonra başlıyor. Çünkü, bu davranışların vücut içinde ne zaman ve nerede gerçekleştiğini bilmiyoruz.” Profesör Davis’in söylediğine göre, bu boyuttaki nanotüpleri görmek için şu anki teknoloji yetersiz kalıyor.

Araştırmacılar, nanotüplerin varlığını, normalde membranları boyayan bir boya kullanarak tespit etmişler. NK’lerin izlendiği videolarda, hedef hücrelerin önce NK’lerden uzaklaştığı ama hemen ardından tekrar geri çekildiği görülmüş. Bu çekimin gücü de hedef hücreyi çekebilecek kadar fazla. Öyle ki, kaçan hücrenin hızı 8 mikrometre/dakika iken, geri çekim hızı 14 mikrometre olabiliyormuş.

“Membrane Nanotube” kullanımı, NK’lerin öldürme oranlarını da ciddi bir şekilde artırıyor. NK’ler uzaktan öldürdüğünde %75 başarılı olurken, yakın bağlanma yaptıklarında sadece %25 başarılı oluyorlar.

Araştırmanın bundan sonraki adımları, bu zıpkın benzeri uzantıların nasıl hücreleri öldürdüğü üzerine odaklanacak. Elde edilecek verilerin, bu davranışı tetikleyecek ilaçların tasarlanmasında kullanılacağı düşünülüyor.

Kaynak:
Immune cells use bungee of death to kill dangerous cells, shows new research / BiologyNews