Metastatik Hücreler Neden Göç Eder?

Mart 30, 2010
» etiketler: kanser

Birtakım tümör hücrelerinin göç edebilirken, diğerlerinin neden edemediği, kanser araştırmalarında sıkça sorulan bir sorudur.

CSIC’da (Consejo Superior de Investigaciones Científicas) Biyoloji Enstitüsünde görev yapan Enrique Martín Blanco’nun önderliğinde yürütülen uluslararası bir çalışmada, bu soruya bir nebze olsun ışık tutuldu. Bulgulara göre tümör hücreleri, normalde sağlıklı hücrelerde kullanılan bir mekanizmayı kullanıyorlar.

Normal süreçte, sağlıklı hücreler, bu mekanizmayı büyüme ve yara onarımı sırasında kullanırken tümör hücreleri vücudun başka bir noktasına ulaşmak için kan dolaşımına sızmakta kullanıyor.

Yapılan bu çalışma ile, metastatik hücreler tarafından kullanılan bu mekanizmanın sağlıklı hücreler tarafından da kullanıldığı ilk defa ortaya çıktı.

Basel Üniversitesi (İsviçre), Coimbra Üniversitesi (Portekiz) ve Freiburg Üniversitesi (Almanya) tarafından ortaklaşa yürütülen çalışmanın sonuçları da Current Biology dergisinin son sayısında yer aldı.

Yazarların açıkladığı üzere, metastatik tümör hücrelerinin göç etme yeteneği, tümör hücrelerine has değil. Sağlıklı hücrelerinde normal olarak kullanılan bir mekanizma, ne yazık ki tümör hücreleri tarafından başka bir amaçla kullanılıyor. Hem de hiç değiştirmeden.

Şu ana kadar olan bilgiler ışığında, BMP’ler (Bone Morphogenic Proteinleri) ve TGFβ’lar (transforming growth factor-β) gibi proteinlerin metastatik göçü tetiklediği biliniyordu. Tümör hücrelerinde bulunan bu proteinler, bu hücrelere ayrılmaları ve mobil hale gelmelerini gerektiğini söylüyordu (ancak nereye gitmeleri gerektiğini değil). Eğer bu proteinler aktif olmazsa; tümörler, bulunduğu konumu koruyorlar ve metastaz yapmıyorlardı. Ama bu sistemin sadece tümörlere özel olup olmadığı bilinmiyordu.

Uluslararası bir takımın gerçekleştirdiği bu yeni çalışma ile Drosophila melanogaster türündeki meyve sinekleri üzerinde yapılan çalışmayla aynı sistemin sağlıklı hücrelerde de gerçekleştiği görüldü.

Araştırmacılar, meyve sineği üzerinde insanlardaki BMP ve TGFβ’nin homoloğu olan Decapentaplegic proteininin (Dpp) sağlıklı hücrelerde de olduğu görüldü. Martin-Blanco, çalışması hakkında şöyle diyor; “Bu proteinin üretilmesi bloke edildiğinde, hücrelerin hareketsiz hale geliyor. Öte yandan, Dpp proteini aşırı üretildiğinde, hücrelerdeki hareket etme potansiyeli ciddi bir oranda artıyor.”

Dpp, BMP ve TGFβ’nin de üyesi olduğu bu gen ailesinin normal hücrelerde de hareket potansiyelini artırdığı ilk defa bu kadar açık şekilde görüldü. Martin-Blanco da çalışmanın önemini şu sözlerle özetliyor; “Artık, bu mekanizmanın ayrıntılarını sağlıklı hücreler üzerinde de çalışabiliriz. Böylece, bu mekanizmayı inhibe eden veya artıran faktörler hakkında geniş çaplı bilgiler elde edebiliriz.” Elbette, esas başarı bu mekanizmayı daha iyi anlamaktan ziyade, bu sistemi durduracak alternatif sistemler geliştirmek olacaktır.

Kaynak
Why metastasic cells migrate / lifesciencesworld.com